Aşılama Tedavisi

kıbrıs aşılama tüp bebek tedavisi
kıbrıs aşılama tüp bebek tedavisi

Korunmasız bir şekilde ve düzenli olarak yaşanılan cinsel ilişkiye rağmen bir yıl içerisinde bebek sahibi olamayan çiftlere infertilite tanısı konulduktan sonra ilk aşamada gerekli tetkikler yapılmakta ve İnfertiliteye neden olabilecek muhtemel olasılıklarla ilgili gerekli araştırmalar yapılmaktadır. İlk aşamada yapılan tetkikler arasında kadının jinekolojik muayenesi, ultrasonografi, kadının tüplerinin değerlendirilmesi ve erkeğe semen analizi yapılması yer almaktadır.

Şiddetli erkek faktörü veya azoospermi olarak adlandırılan meni içerisinde az veya hiç sperm bulunmaması ya da tüplerin her ikisinin de kapalı olması halinde tüp bebek tedavisine direkt olarak geçilmesi en doğru tedavi yöntemidir. İnfertilite nedeni başka durumdan kaynaklanıyorsa da kadının yaşı, evliliğin süresi ve yumurtalık kapasitesi dikkate alınarak yumurta takibi yapılabilir veya çifte aşılama tedavisi tavsiye edilebilir. Tedavi sıralaması incelendiği zaman aşılama, yumurta takibi ve tüp bebek tedavisi arasındaki basamakta yer almaktadır. Ancak yumurta takibine gerek duyulmadan direkt olarak da aşılama tedavisi uygulanabilmektedir. Bir başka alternatif ise yumurta takibinin 2-3 ay yapılmasına rağmen gebelik elde edilememesi durumunda aşılama tedavisi uygulanabilir. Bu aşamada hangi tedavinin uygulanacağına dair kararın verilmesini etkileyen faktörlerin başını kadının yaşı, evlilik süresi ve yumurtalık kapasitesi çekmektedir. Kadın ileri yaştaysa yani 35 yaş ve üstündeyse, evliliğin süresi uzunsa yani 5 yıl ve üstündeyse veya kadının yumurtalık kapasitesi zayıfsa aşılama tedavisi uygulanmadan direkt olarak tüp bebek tedavisine geçilmesi en doğru karardır.

Aşılama (İnseminasyon) Nedir?

Kadına haplar veya düşük dozda iğneler verilmesi sonucunda yumurta gelişiminin uyarılmasıyla yumurta içeren kesecikler olan 1-3 folikülün 17-20 mm boyutlarına ulaştırılmasıyla çatlatma iğnesi yapılarak olgunlaştırılması, tam çatlatma zamanı geldiği zamanda laboratuvar ortamında yıkanmış ve hazırlanmış olan spermin en kaliteli halde anne rahmine verilmesi ve bu sayede anne rahminde döllenme işleminin gerçekleşmesini sağlamak için en uygun zamanlamanın sağlanmasıyla gerçekleştirilen üreme tedavi yöntemine aşılama denilmektedir. Bir başka ifadeyle laboratuvar ortamında hazırlanan spermin tam yumurtlama zamanı anne rahmine verilmesi işlemidir. Kadın vücudunda döllenme işlemi ise tüplerde gerçekleşmektedir.

Doğal bir tedavi yöntemi olan aşılamada laboratuvar ortamında hazırlanan ve 2 saat kadar süren bir hazırlığın ardından 0.5-1 cc konsantre halde olan sperm ince bir katater yardımıyla anne rahmine acısız ve ağrısız şekilde bırakılmaktadır. Aşılama işlemi uygulandığı zaman yumurta yumurtalıklardan ya tam atılmak üzeredir, ya da yumurtalıklardan daha yeni atılmıştır. Yumurta, yumurtalıklardan atıldıktan sonra tüplere girmekte ve burada sperm ile buluşmaktadır. Bu esnada spermin yumurtayı döllemesi halinde oluşan embriyo rahime doğru ilerlemektedir. Embriyonun rahme girerek yapışması halinde gebelik süreci başlamaktadır.

Aşılama tedavisinin uygulanabilmesi için herhangi bir sağlık probleminin bulunmaması ve en az bir tüpün açık olması gerekir. Ayrıca aşılama tedavisinden olumlu sonuç alınmasında şansın yüksek olması için en kritik değerler arasında ileri hareketli fonksiyonel sperm sayısının 5 milyonun üstünde olması da yer almaktadır.

Aşılama Tedavisi Kaç Gün Sürer?

Aşılama tedavisi yaklaşık 15 gün yani 2 hafta kadar sürmektedir. Aşılama tedavi sürecinde erkeğin sürekli gelip gitmesine gerek yoktur. Erkeğin aşılamanın yapılacağı gün sperm örneği vermek için gelmesi yeterlidir. Kadın ise bu süreçte ultrasonografi takibinin yapılması için 2-3 defa çağrılmaktadır. Yine aşılamanın yapılacağı gün kadında erkekle birlikte çağrılmaktadır.

Kadında Aşılama Takibi Nasıl Yapılır?

Kadın adet döneminin 2-3’üncü günlerinde ultrasonografi kontrolünden geçirildikten sonra yumurtalıklarında kist gibi herhangi bir sağlık problemine rastlanmazsa, yumurtalıklar hap ya da düşük doz iğnelerle uyarılmaktadır. Bir hafta boyunca anneye her gün aynı saatlerde iğne yapıldıktan sonra ultrasonografi kontrolü ile yumurtalıkların ilaçlara karşı tepkisinin ne olduğu değerlendirilir. Ultrasonografi kontrolünde yumurta içeren kesecik olan folikül 17-20 mm boyutlarına ulaştığı zaman çatlatma iğnesi yapılmak koşuluyla folikül içerisinde yer alan yumurta olgunlaştırılmaktadır. Folikül sayısının üçten fazla olması halinde aşılama tedavisi tavsiye edilmediğinden aşılama tedavisinin iptal edilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde üçüz ve daha üstü gebelik oluşma olasılığı çok yüksektir. Ayrıca anne adayı için hayati risk teşkil eden hiperstimulasyon gibi sağlık problemlerine nadirde olsa rastlanmaktadır.

Çatlatma iğnesinin üstünden 24-38 saat geçmesinin ardından ardışık günlerde iki defa laboratuvar ortamında yıkanan ve hazırlanan spermlerle aşılama işlemi yapılmaktadır. Aşılamanın yapılacağı gün baba adayından 2-5 günlük perhizin ardından sperm örneği alınarak laboratuvar ortamında yıkanmak suretiyle hazırlanır ve konsantre edilmesinin ardından çok ince bir katater yardımıyla rahim içerisine bırakılır. Anne adayına bu işlem uygulanırken çok kısa sürdüğü, basit ve ağrısız olduğu için anesteziye gerek duyulmaz. Bu işlem ile normali bir jinekolog muayenesi arasında fark yoktur. Spermin rahim içerisine bırakılmasının ardından anne adayı 15 dakika kadar istirahat ettikten sonra günlük rutin yaşantısına geri dönmektedir. Aşılama tedavisinde cinsel kısıtlamaya gidilmez. Anne adayına aşılama yapılmasının ardından progesteron desteği maksadıyla bazı ilaçlar hekim tarafından verilebilse de bu ilaçların kullanılması şart koşulmamaktadır.

Aşılama işleminin üstünden 12-14 gün geçmesinin ardından yapılan gebelik testiyle aşılamanın sonucu değerlendirilmektedir. Gebeliğin gerçekleşmesi halinde gebelik sürecinin takibi için özel bir takip sistemi uygulanmaz. Gebelik süreci normal gebelik gibi takip edilmektedir.

Aşılama Tedavisi Kimlere Uygulanır?

Aşılama tedavisi sperm sayısının hafif düşük olduğu durumlarda, sperm hareketlerinin hafif düşük olduğu durumlarda, erken evredeki endometriozis durumlarında, infertilite nedeninin açıklanamadığı durumlarda, kadında yumurtlama probleminin olduğu durumlarda, yumurta takibinin gebelikle neticelenmediği durumlarda, sosyal baskıdan ya da nedenlerden ötürü gebe kalınmasının hızlandırılmak istendiği durumlarda uygulanmaktadır.

Sperm morfoloji problemi gebeliğin gerçekleşmesinin önündeki tek sorun ise her zaman direkt olarak tüp bebek tedavisine geçilmesi uygun görülmez. Spermdeki morfolojik sorunun boyutuna göre değişse de bu sorunun olduğu çiftlere aşılama tedavisi öncelikli olarak uygulanır.

Aşılamada Kullanılacak Spermin Laboratuvar Hazırlama Yöntemi Ne Kadar Önemli?

Aşılama işleminde kullanılmak üzere verilecek sperm örneği laboratuvar ortamında hazırlanırken yoğunlaştırma, yüzdürme gibi yöntemler kullanılmaktadır. Yöntem seçimi yapılırken sperm değerleri dikkate alınmaktadır. Spermin laboratuvar ortamında hazırlanması iki saat kadar sürer. Spermin hazırlanma süreci basit bir işlem olsa da titiz ve özenli bir çalışma başarı şansını yükseltmektedir.

Aşılama Tedavisinde Başarı Şansı Nedir?

Aşılama tedavisinde gebeliğin elde edilmesi şansı yüzde 10 ila yüzde 30 arasında değişse de ortalama olarak yüzde 20 kabul edilmektedir. Aşılama tedavisinde gebe kalma şansının yüksek olması için spermin hazırlanmasının ardından rahim içerisine bırakılan sperm sayısının 10 milyonun üstünde olması gerekir.

Aşılama Tedavisi Kaç Defa Uygulanabilir?

Aşılama tedavi yönteminde başarı oranı uygulanan her tedavi için yüzde 10 ila 30 aralığında değişmekte olup, aşılama tedavisinin 2-3 defa uygulandıktan sonra tüp bebek tedavisine geçilmesi önerilmektedir. Aşılama tedavisi en fazla 6 defaya kadar uygulanabilmektedir. Aşılama tedavisinin gebelikle sonuçlanması olasılık dahilindedir.

Aşılama Tedavisinin İlki Başarısızlıkla Sonuçlanırsa İkinci Tedavi İçin Ne Kadar Beklenir?

Aşılama tedavisinin ilkinin başarısızlıkla sonuçlanması halinde ikinci tedavinin uygulanması için beklemeye gerek yoktur. Başarısızlıkla sonuçlanan aşılama tedavisini izleyen ayda ikinci aşılama tedavisi uygulanabilir. Aşılama tedavisinin ardışık yapılmasında tıbben sakınca görülmemektedir. Anne adayının kullandığı ilaçlar düşük dozlarda olduğu için sağlığı hiçbir şekilde tehdit etmemektedir.

Aşılamada İğnelere Karşı Aşırı Yumurtalık Yanıtı Riski Var Mı?

Aşılama tedavisine çok düşük ilaç dozu ile başlansa dahi aşırı yanıt alındığı durumlara rastlanmaktadır. Bu tür durumlara çoğu zaman polikistik over hastalarında rastlanmaktadır. Yumurtalık yanıtı aşırı olduğu zaman tedavinin iptal edilmesi, cinsel ilişkinin yasaklanması veya tüp bebek tedavisine dönüştürülmesi seçeneklerinden biri uygulanmalıdır. Bu tür bir durumla karşılaşıldığı zaman tüp bebek tedavisine geçilirse başarı oranı bir hayli yükselmektedir.

Aşılama tedavisi kısaca özetlenecek olursa, doğal bir yöntem olduğu söylenebilir. Anne adayı yaklaşık 10 gün boyunca düşük dozdaki iğnelerle takibe hazırlanmakta, bu takip sonlandığı ve yumurtlama zamanı geldiğinde de laboratuvar ortamında titizlikle yıkanan sperm özel bir katater yardımıyla rahim içerisine bırakılmaktadır. Daha sonra tüpler içerisinde sperm ile yumurtanın karşılaşması ve spermin kendiliğinden yumurtayı döllemesi beklenmektedir. Döllenmenin gerçekleşmesi halinde oluşan embriyo rahime yapıştığı takdirde gebelik süreci başlamaktadır.

Aşılama tedavisinin başarısızlıkla sonuçlanması halinde problemin hangi aşamada olduğunun anlaşılması mümkün değildir. O ay içerisinde gelişen yumurtanın kaliteli olmaması, spermin tüplerin içerisindeki yumurtayı döllememiş olması, yumurtanın overlerden atılmış olsa dahi tüplerin içerisine girememesi, embriyo oluşsa dahi rahime yapılamaması gibi problemlerden herhangi biri gebeliğin oluşmasını engellemiş olabilir. Bu aşamaların hiçbirinin aşılama esnasında kontrol edilmesi mümkün değildir. Aşılama tedavisi bir bakıma normal yollarla gerçekleşmesi gereken gebeliğin taklit edilmesidir. Ancak yumurtanın gelişimi kontrollü olarak sağlanmakta ve yıkanmış olan spermler en kaliteli haliyle yumurtayı döllemesi için rahim içerisine bırakılmaktadır.

Önceki İçerikYumurta Dondurma
Sonraki İçerikTüp Bebek Tedavisi